Thư ngỏ của Bảo hiểm xã hội Việt Nam đến người tham gia Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế

Mục tiêu chiến lược của BHYT học sinh, sinh viên

Cập nhập: 28/09/2012 09:18


 Là loại hình BHYT xã hội, giải pháp hữu hiệu thực hiện chủ trương xã hội hóa y tế, giáo dục của Đảng và Nhà nước ta, BHYT học sinh, sinh viên có mối quan hệ mật thiết và gắn liền với hoạt động của y tế trường học. Góp phần khôi phục và phát triển y tế trường học là một mục tiêu có ý nghĩa chiến lược của BHYT học sinh, sinh viên.

Theo quy định của Luật BHYT, từ 01/01/2010, học sinh, sinh viên không còn tham gia BHYT theo hình thức tự nguyện nữa mà là đối tượng có trách nhiệm tham gia, thực chất là bắt buộc tham gia BHYT. Trong số 25 nhóm đối tượng quy định tại Luật BHYT, học sinh, sinh viên được tham gia ở 01 trong 06 nhóm, mỗi nhóm có cách đóng phí và quyền lợi khám chữa bệnh khác nhau.

Một là, học sinh, sinh viên được tham gia BHYT trong nhóm người nghèo nếu thuộc hộ nghèo theo quy định của Chính phủ. Hộ nghèo được nhà nước mua thẻ BHYT trên cơ sở bình xét từ xã phường và do phòng Lao động - Thương binh & Xã hội huyện tổng hợp danh sách. Khi đi khám, chữa bệnh, học sinh, sinh viên nghèo có BHYT được hưởng 95% chi phí.

Hai là, tham gia BHYT trong nhóm đối tượng Bảo trợ xã hội nếu là trẻ mồ côi, bị tàn tật hoặc là con dưới 18 tuổi của người đơn thân nghèo. Đối tượng bảo trợ xã hội được Nhà nước mua thẻ BHYT trên cơ sở danh sách do ngành Lao động - Thương binh xã hội lập. Khi đi khám, chữa bệnh cũng được hưởng 95% chi phí.

Ba là, tham gia BHYT trong nhóm thân nhân người có công nếu là con dưới 18 tuổi của liệt sĩ, con của thương bệnh binh nặng có tỷ lệ thương tật từ 81% trở lên, con bị dị tật của người bị nhiễm chất độc hoá học trong chiến tranh. Tham gia ở nhóm này, học sinh, sinh viên cũng được Nhà nước mua thẻ BHYT trên cơ sở danh sách do ngành Lao động - Thương binh xã hội lập. Khi đi khám, chữa bệnh được hưởng 80% chi phí.

Bốn là, tham gia theo nhóm thân nhân quân đội, công an, cơ yếu nếu là con đẻ dưới 18 tuổi của sĩ quan, hạ sĩ quan và chiến sĩ thuộc lực lượng vũ trang. Ngân sách quốc phòng mua thẻ BHYT trên cơ sở danh sách do lực lượng vũ trang lập. Khi đi khám, chữa bệnh được hưởng 80% chi phí.

Năm là, tham gia theo nhóm hộ cận nghèo, danh sách do UBND xã, phường lập, được Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng sau khi cá nhân đã đóng phần thuộc trách nhiệm của mình, đồng thời còn được giảm mức đóng từ người thứ 02 trở đi nếu trong cùng hộ gia đình có nhiều người tham gia, trừ những người đã tham gia ở nhóm khác. Khi đi khám, chữa bệnh, người cận nghèo được hưởng 80% chi phí.

Sáu là, tham gia BHYT tại trường học trên cơ sở danh sách do nhà trường lập. Học sinh, sinh viên tham gia tại nhà trường với mức đóng thống nhất cho mọi cấp học là 03% lương tối thiểu chung, bằng 2/3 mức đóng của các đối tượng người có công, trẻ em dưới 06 tuổi, hộ nghèo. Từ năm học 2011 -2012, mức đóng cụ thể của học sinh, sinh viên tham gia tại trường là 298.000đồng/năm, trong đó được Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 30% sau khi học sinh, sinh viên đã đóng phần thuộc trách nhiệm của mình. Tùy theo tình hình cụ thể ở mỗi địa phương, có thể thu BHYT học sinh, sinh viên theo năm học (từ 01/10 năm nay đến 30/9 năm sau) hoặc theo năm tài chính (từ 01/01 đến 31/12 của năm). Cách thu theo năm tài chính nhằm để giãn thời gian đóng BHYT vì phụ huynh học sinh thường phải đóng dồn nhiều khoản tiền khác vào đầu năm học, nhất là gia đình ở nông thôn, miền núi, có đông con đang đi học và cũng là để giảm bớt khối lượng công việc chung của nhà trường khi bắt đầu năm học mới.

Năm học 2010-2011, cả nước có khoảng 10,5 triệu học sinh, sinh viên tham gia BHYT, nhiều địa phương đạt 100% số học sinh tham gia nhưng vẫn còn một số nơi chỉ đạt xấp xỉ 60 đến 70% học sinh tham gia BHYT. Việc học sinh, sinh viên chưa tham gia BHYT đầy đủ có nhiều nguyên nhân. Do mức đóng theo quy định của Luật BHYT cao hơn mức tham gia BHYT tự nguyện trước đây nên một bộ phận học sinh ở vùng sâu vùng xa, điều kiện kinh tế khó khăn không có đủ tiền đóng BHYT; một số gia đình ở nông thôn, miền núi có nhiều con em đang lứa tuổi học sinh, phải đóng góp nhiều khoản vào đầu năm học nên không có khả năng đóng BHYT cho tất cả; phụ huynh và học sinh còn chưa biết đầy đủ về quyền và trách nhiệm của mình khi tham gia BHYT; sinh viên các trường đại học thường chỉ tham gia năm đầu khoá khi mới nhập trường, những năm học sau không tham gia tiếp… Tuy nhiên, nguyên nhân chủ quan và cơ bản vẫn là công tác tuyên truyền còn thiếu tích cực vì một số người quan niệm BHYT học sinh, sinh viên đã trở thành bắt buộc nên coi nhẹ, một số nơi cấp ủy đảng, chính quyền và các ban ngành thiếu văn bản chỉ đạo, hướng dẫn kịp thời.

Thông tư liên tịch số 09/2009/TTLT-BYT-BTC ngày 14/08/2009 hướng dẫn thực hiện BHYT quy định nhà trường được trích lại 12% quỹ khám chữa bệnh để chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho học sinh, sinh viên tại trường căn cứ vào số lượng tham gia BHYT. Đây là một đặc điểm riêng của BHYT học sinh, sinh viên đã được duy trì nhiều năm nay và có hiệu quả rất thiết thực, làm sống lại hệ thống y tế trường học. Mặc dù học sinh, sinh viên có thể tham gia ở các nhóm đối tượng khác nhau nhưng phần kinh phí trích lại nhà trường vẫn được tính trên cơ sở tổng hợp cả số học sinh, sinh viên đã tham gia ở các nhóm khác và số tham gia tại trường. Học sinh, sinh viên tham gia BHYT càng đông đảo thì quỹ để lại nhà trường càng lớn. Năm học 2011-2012 có khoảng hơn 17 triệu học sinh, sinh viên các cấp học trên cả nước, nếu vận động tuyên truyền tốt để tỷ lệ học sinh tham gia BHYT năm học này đạt 100% thì kinh phí dành cho y tế học đường sẽ vào khoảng 350 tỷ đồng, là nguồn kinh phí rất đáng kể để thực hiện các chương trình y tế học đường.

 Nội dung công tác y tế trường học được quy định tại hai văn bản chính: Thông tư liên tịch số 03/2000/TTLT-BYT-BGDĐT ngày 01/03/2000 của liên Bộ Y tế - Giáo dục Đào tạo và Thông tư số 14/2007/TT-BTC ngày 08/03/2007 của Bộ Tài chính hướng dẫn sử dụng kinh phí thực hiện công tác y tế trong các trường học. Theo đó, nhà trường có trách nhiệm quản lý sử dụng nguồn kinh phí từ quỹ BHYT để thực hiện chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho học sinh, sinh viên với nhiều nội dung như mua thuốc và dụng cụ y tế thiết yếu để sơ cứu, cấp cứu học sinh không may bị ốm đau, tai nạn tại trường; trả phụ cấp cho cán bộ y tế của trường, hỗ trợ các chương trình y tế học đường như phòng chống cận thị học đường, phòng chống bệnh răng miệng, cong vẹo cột sống, phòng ngừa tai nạn học đường, giáo dục thể chất, tổ chức các buổi ngoại khóa, nói chuyện về chăm sóc sức khỏe cho học sinh. Tùy theo đặc điểm lứa tuổi học sinh ở từng cấp học và điều kiện cụ thể, nhà trường có thể lựa chọn nội dung và sử dụng nguồn quỹ chăm sóc sức khỏe ban đầu phù hợp. Cơ quan BHXH có trách nhiệm tổ chức thu BHYT học sinh thuận lợi và trích chuyển kinh phí cho nhà trường kịp thời, hướng dẫn nhà trường sử dụng quỹ đúng mục đích, có trọng tâm trọng điểm để đạt hiệu quả cao và duy trì ổn định trong cả năm học. Kết thúc năm học hoặc năm tài chính, nhà trường tổng hợp báo cáo quyết toán nguồn kinh phí này với cơ quan quản lý cấp trên và cơ quan BHXH nơi trường tham gia BHYT.

Học sinh, sinh viên là đối tượng có trách nhiệm tham gia BHYT theo Luật định. Nhà trường, các thầy cô giáo có vai trò rất quan trọng trong tuyên truyền vận động và thúc đẩy việc thu đóng BHYT học sinh kịp thời và đầy đủ. Nếu đội ngũ giáo viên và lãnh đạo nhà trường không thực sự vào cuộc mà coi đây là công việc của riêng Ngành BHXH, không định hướng tốt để phụ huynh và học sinh tích cực tham gia sẽ dẫn đến số học sinh, sinh viên có BHYT đạt tỷ lệ thấp, từ đó kéo theo nguồn kinh phí BHYT để lại chăm sóc sức khỏe ban đầu thấp. Nhà trường phải sử dụng nguồn quỹ ít ỏi của một bộ phận học sinh, sinh viên trong trường tham gia BHYT để chăm sóc sức khoẻ cho cả số không tham gia. Bên cạnh đó, việc tham gia BHYT tỷ lệ thấp sẽ không đạt được tính cộng đồng và còn có thể tạo ra sự mất công bằng trong học sinh, sinh viên, người có thẻ người không, dễ xảy ra tình trạng HSSV không tham gia mượn thẻ BHYT của em khác đi khám chữa bệnh…

Ngày khai giảng năm học mới đang đến gần, để BHYT học sinh, sinh viên có bước tiến mới, nhiều địa phương đang khẩn trương tổ chức các hội nghị tổng kết đánh giá, biểu dương khen thưởng cá nhân và tập thể tích cực trong vận động tuyên truyền, có số học sinh năm học trước tham gia tỷ lệ cao; nhiều cấp ủy đảng và chính quyền đã ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn liên ngành, giao chỉ tiêu cho từng đơn vị trường học, quận huyện, tổ chức tuyên truyền về quyền lợi của học sinh, sinh viên tham gia BHYT. Ngành BHXH cũng tăng cường nhân lực để rà soát danh sách, triển khai thu BHYT học sinh, sinh viên thuận tiện; cấp thẻ BHYT cho học sinh, sinh viên kịp thời; chuyển kinh phí đúng và đủ để nhà trường chủ động triển khai các nội dung y tế học đường; phối hợp với ngành y tế tổ chức tốt công tác khám, chữa bệnh BHYT tại bệnh viện, giảm phiền hà, tạo sự tin tưởng  yên tâm cho học sinh, sinh viên, nhà trường và phụ huynh.

Với sự nỗ lực chung của nhiều ngành, BHYT học sinh, sinh viên năm học mới hứa hẹn thu được kết quả cao, góp phần vào sự nghiệp giáo dục toàn diện trí lực, thể lực cho thế hệ trẻ và hướng tới thực hiện thành công mục tiêu BHYT toàn dân.

 

                                                                        BS. Nguyễn Huy Nghị

Các tin khác