Thực hiện Bảo hiểm y tế toàn dân, tạo điều kiện để mọi người dân được chăm sóc sức khoẻ

Cập nhập: 05/06/2012 12:00

 


Sự phát triển của Bảo hiểm y tế (BHYT) gắn liền với những định hướng, quan điểm của Đảng qua các Nghị quyết, Văn kiện quan trọng, mà khởi đầu là Đại hội VI năm 1986. Thực hiện chủ trương đổi mới trong lĩnh vực y tế, Nghị quyết Đại hội VI đề ra phương châm: “Nhà nước và nhân dân cùng làm”.

Đây là một chủ trương mới, xóa bỏ bao cấp trong khám chữa bệnh, huy động nguồn lực trong cộng đồng, cùng với Nhà nước chăm lo, bảo vệ sức khỏe nhân dân. Thực hiện chủ trương này, việc thu viện phí bắt đầu được thực hiện theo Quyết định 45/HĐBT ngày 24/4/1989. Khi đó, liên Bộ Y tế - Tài chính ban hành Thông tư số 14 ngày 15/6/1989 hướng dẫn thực hiện bước đầu đặt vấn đề thử nghiệm triển khai một cơ chế quản lý mới: “ở những nơi có điều kiện, có thể áp dụng thử chế độ bảo hiểm sức khỏe”. Kết quả thực hiện thí điểm BHYT được nhân dân đồng tình ủng hộ. Việc thí điểm BHYT đã tạo ra một tư duy mới trong quản lý y tế bằng biện pháp kinh tế.
Trước những vấn đề cấp bách đặt ra đối với sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân thời kỳ đổi mới, xóa bỏ bao cấp, Ban Chấp hành Trung ương (Khoá VII) ra Nghị quyết số 04/NQ-HNTW ngày 14/1/1993 nêu nên một định hướng mới: “Tạo nguồn kinh phí để phát triển sự nghiệp y tế, thực hiện thu một phần viện phí, phát triển BHYT”. Trên tinh thần đó, Nghị quyết số 37/CP ngày 20/6/1996 của Chính phủ về Định hướng Chiến lược công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân giai đoạn 1996 - 2000 nêu quan điểm: "Tiếp tục thực hiện tốt việc thu một phần viện phí và phát triển BHYT để tăng thêm nguồn tài chính phục vụ khám chữa bệnh cho nhân dân...". Đến Đại hội VIII của Đảng, chủ trương phát triển BHYT lần đầu tiên được đưa vào Nghị quyết với định hướng: “Tăng đầu tư của Nhà nước, kết hợp với tạo thêm nguồn kinh phí khác cho y tế như phát triển bảo hiểm”.
Tuy nhiên, phải đến trước thềm Đại hội IX, sau gần 10 năm tổ chức thực hiện, chính sách BHYT đã đạt được những kết quả nhất định, quan điểm phát triển BHYT được hình thành rõ nét trong tư duy của những nhà hoạch định chính sách. Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương khoá VIII trình Đại hội IX đã đưa nội dung phát triển BHYT toàn dân vào trong văn kiện. Dự thảo nêu rõ: “Thực hiện công bằng xã hội trong chăm sóc sức khỏe; đổi mới cơ chế và chính sách viện phí; có chính sách trợ cấp và BHYT cho người nghèo, từng bước tiến tới BHYT toàn dân”. Cụm từ “BHYT toàn dân” chính thức được đề cập trong Quyết định số 35/2001/QĐ-TTg ngày 19/3/2001 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân giai đoạn 2001 - 2010. Chiến lược nêu rõ: “Mở rộng BHYT tự nguyện, củng cố quỹ BHYT bắt buộc, tiến tới BHYT bắt buộc toàn dân”. 
Đại hội IX của Đảng thành công tốt đẹp, định hướng, quan điểm phát triển BHYT toàn dân được Nghị quyết Đại hội nâng lên một tầm cao mới: “Thực hiện công bằng xã hội trong chăm sóc sức khỏe, tiến tới BHYT toàn dân”, thể hiện tính nhất quán với Điều 39, Hiến pháp năm 1992: “Thực hiện BHYT, tạo điều kiện để mọi người dân được chăm sóc sức khỏe".
Trước những vấn đề đặt ra trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới, ngày 23/2/2005, Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương khoá IX ra Nghị quyết số 46/NQ-TW với nhận định: “BHYT được hình thành và bước đầu phát huy tác dụng”. Bộ Chính trị nêu rõ định hướng chỉ đạo: "Phát triển BHYT toàn dân, nhằm từng bước đạt tới công bằng trong chăm sóc sức khỏe, thực hiện chia sẻ giữa người khỏe với người ốm, người giầu với người nghèo, người trong độ tuổi lao động với trẻ em, người già". Một trong các nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu đổi mới chính sách tài chính y tế được Bộ chính trị xác định: "Đổi mới và hoàn thiện chính sách tài chính y tế theo hướng tăng nhanh tỷ trọng các nguồn tài chính công (bao gồm ngân sách Nhà nước, BHYT), giảm dần hình thình thức thanh toán viện phí trực tiếp từ người bệnh... Xây dựng và thực hiện tốt lộ trình tiến tới BHYT toàn dân vào năm 2010". 
Thực hiện Nghị quyết số 46/NQ-TW của Bộ Chính trị, ngày 05/10/2005, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 243/2005/QĐ-TTg kèm theo Chương trình hành động thực hiện công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới. Mục tiêu của Chương trình hành động là cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện các nội dung của Nghị quyết số 46/NQ-TW, đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, tạo bước chuyển biến rõ rệt trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Chính phủ chỉ rõ nhiệm vụ đổi mới cơ chế chính sách y tế theo hướng: “Chuyển dần chi thường xuyên ngân sách Nhà nước từ hình thức cấp cho các cơ sở khám chữa bệnh sang hỗ trợ trực tiếp cho người sử dụng dịch vụ. Nghiên cứu xây dựng dự thảo Luật BHYT. Xây dựng và triển khai tốt lộ trình tiến tới BHYT toàn dân vào năm 2010”. 
Ngày 18/4/2005, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 05/2005/NQ-CP về đẩy mạnh xã hội hoá các hoạt động giáo dục, y tế, văn hoá và thể dục thể thao, tiếp tục thể hiện nhất quán tư tưởng, quan điểm phát triển BHYT: “Đẩy nhanh tiến độ phát triển BHYT, thực hiện BHYT toàn dân vào năm 2010”.
Đến Đại hội X của Đảng (từ 18 - 25/4/2006), chủ trương phát triển BHYT toàn dân được Nghị quyết tiếp tục chỉ rõ: "Xây dựng hệ thống an sinh xã hội đa dạng; phát triển mạnh hệ thống BHXH, BHYT, tiến tới BHYT toàn dân". 
Điểm lại quá trình hình thành chủ trương đường lối phát triển BHYT của Đảng và Chính phủ cho thấy, đó là một quá trình vận động không ngừng, gắn liền sự thể nghiệm, đúc rút kinh nghiệm thực tiễn, xây dựng cơ sở lý luận BHYT phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước./.

 

Theo Tạp chí BHXH
Các tin khác